Sonbahara giriş yaptığımız şu günlerde daha erken batan güneş, düşen yapraklar ve serinleyen hava ile yaşam döngüsünde genel bir vites küçültme ile biz de değişime uğrarız. Bu mevsimsel değişiklik, sadece doğal ortamımızla ilgili bir değişiklik değildir; aynı zamanda bedenlerimizin ritmi ve sağlığı üzerinde de derin bir etkiye sahiptir.
Doğa uykuya dalmaya hazırlanıyor olsa da, bizim için sonbahar şehre, okula ve işe dönüşün bir işaretidir. Bu da daha yoğun programlar, daha fazla hastalığa maruz kalma ve daha hızlı bir yaşam temposu anlamına gelir. Modern yaşam mevsimsel yaşamla uyumlu olmama eğiliminde olduğundan, bu değişimin farkında olmak ve yılın bu zamanında kendimize fazladan özen göstermek beden ve ruh sağlığımızı desteklememize katkı sağlar. Mevsim geçişleri aynı zamanda sıfırlama düğmesine basmak, yeni hedefler belirlemek ve gelecek mevsime daha iyi hazırlanabilmek için de harika zamanlardır.
Bu yazımızda sonbaharın etkilerini hafifletmenin yanı sıra, zihnimizi ve bedenimizi sonbahara hazırlamanın 7 yolunu bulacaksınız.
1. Düzenli uyku saatlerine bağlı kalın
Uyku sürenizin yaşam kalitenizin anahtarı olduğu açık olsa da, araştırmalar uyku rutininde tutarlılığın da sağlığınızda büyük bir rol oynadığını gösteriyor. Her gün aşağı yukarı aynı saatte uyuyup uyanan insanlar, daha hızlı uykuya dalarlar ve genel olarak daha iyi bir uyku kalitesine sahip olurlar. İşte uyku düzeninizi korumaya ve sonbaharın etkilerini azaltmaya yarayacak öneriler:
- İzin günlerinizde, normal düzeninizden en fazla bir veya iki saatten fazla olmayacak şekilde bir yatma ve uyanma saati belirleyin.
- Mümkünse bu aylarda, sabah ilk iş gün ışığına maruz kalmanızı sağlayacak şekilde uyku sürenizi ayarlayın. Bu, günlerin kısaldığı ve güneşin geç doğduğu sonbahar ve kış aylarında zor olabilir; böyle zamanlarda “gün ışığı uyandırma lambaları”ndan faydalanabilirsiniz.
- Gece yatmadan önce maruz kaldığınız ışığı sınırlayın. Yatmadan bir saat önce bilgisayar, tablet, cep telefonu ve TV’den uzak durun.
2. Yeni bir yemek planı oluşturun
Mevsimsel gıdalar, vücudumuzun her mevsim ihtiyaç duyduğu şeyleri destekler. Sonbaharla birlikte pazarlara ve marketlere de yeni mevsimlik ürünler gelir. Kendinize sonbaharı yansıtan bir yemek planı hazırlayabilirsiniz.
- Kabak, tatlı patates, balkabağı, havuç, şalgam gibi mevsimin tüm kök sebzelerini listenize ekleyin.
- Karalahana, roka, lahana ve brüksel lahanası gibi arındırıcı, mineral bakımından zengin yeşilliklerin yanı sıra nar, elma, kızılcık ve armut gibi mevsim meyveleri de sonbaharın vücudunuza olan etkilerini azaltacaktır.
3. Daha onarıcı egzersiz biçimlerine geçiş yapın
Aktif bir vücut, fiziksel, duygusal ve zihinsel sağlığın önemli bir unsurudur. Hava kötü olduğunda bile, hele ki Covid19’u halen yaşadığımız şu günlerde, özellikle açık alanlarda aktif olmak önemlidir. Yeni bir egzersiz programına başlamadan önce, özellikle kalp hastalığı, diyabet ve artrit gibi kronik sağlık sorunlarınız varsa veya düzenli olarak egzersiz yapmayalı uzun zaman olduysa, mutlaka bir sağlık uzmanına danışmalısınız.
4. Sosyalleşmeyi ihmal etmeyin
İçinde bulunduğumuz Covid19 ortamı son 1,5-2 yıldır sosyalleşmeyi hepimiz için minimum hale getirdi. Oysa doğamız gereği hepimizin sosyal etkileşime, birlikte vakit geçirmeye ihtiyacı var. Bir yemeği paylaşmak, çay veya kahve için buluşmak, yürüyüşe çıkmak veya arkadaşlarınızla ve ailenizle farklı sosyal etkinliklere katılmak, özellikle geçtiğimiz dönemde hepimizin özlediği şeylerdi. İçinde bulunduğumuz salgın ortamında, mesafe ve hijyen kurallarına dikkat etmekle beraber havaların halen ılıman olduğu şu günlerde özellikle açık alanlarda buluşmanın, sohbet etmenin keyfini çıkarın. Vücudunuz ve zihniniz için en iyi şey temiz havayı solumaktır. Stresli bir günün sonunda sonbaharın bizlere sunduğu rengarenk atmosferde kısa da olsa mutlaka bir yürüyüş yapın.
5. Cilt bakımınızı ihmal etmeyin
Mevsim değişikliği, aynı zamanda cildinizin hissiyat ve davranış biçiminde de değişiklik anlamına gelir. Hava soğudukça ve iç mekan ısıtıcıları çalıştıkça, cilt kurur ve daha fazla neme ve suya ihtiyaç duyar. Sonbahar aynı zamanda UV, rüzgar ve tuzlu su gibi yaz unsurlarına maruz kalmaktan kaynaklanan hasarları gidermek ve cildi önümüzdeki kış mevsimine hazırlamak için de mükemmel bir zamandır.
- Bir uzmandan cildinize uygun ürünler hakkında tavsiye aldıktan sonra, özellikle cilt tipinize uygun yağ, daha yoğun nemlendiriciler, yaz güneşinin verdiği hasarı tersine çevirmek için kuru ciltlere uygun peelingler uygulayabilirsiniz.
- Yine yaz mevsiminde oluşan hasarı gidermeye yönelik ve önümüzdeki kış aylarında sağlıklı ve parlak bir cilt zemini hazırlamak için organik veya tıbbi yüz bakımı ürünlerinden faydalanabilirsiniz.
- Beslenmenize balık yağı, avokado ve zeytinyağı gibi sağlıklı yağlar eklerken, gün içinde bol su ve maden suyu tüketmeyi ihmal etmeyin.
6. Dekore edin
Sonbaharın en güzel yanı manzarasıdır. Evinizi sonbahar yaprakları, çiçekler, rengarenk pampas otları, şimdilerde marketlerdeki sebze reyonlarında da rahatça bulabileceğiniz minik balkabakları ile süsleyin. Sonbahar dekorasyonu, masanıza koyacağınız bir balkabağı kadar küçük ya da evinizin birçok yerine yansıtabileceğiniz kadar büyük olabilir. Önemli olan şu ki; etrafınız sonbaharla çevriliyse gerçekten sonbahar havasındasınız demektir!
7. “Duraklat” ile stresinizi kontrol edin
Duraklamak için kendinize izin verin. Modern yaşam bizi sürekli meşgul olmaya odaklanmak için eğitti. Oysa ara vermek için zaman ayırmaya öncelik vermedikçe, kendimizi bitmiş ve tükenmiş bulabiliriz. Sonbaharın gelişi, günlük yaşamınıza biraz dinginlik davet etmek için de mükemmel bir zamandır. Bazen “Duraklat” düğmesine basmak dinlenmenize ve yeniden başlamanıza izin verir, bu da sizi enerjiyle doldurur ve işinizin veya hayatın sunduğu zorluklar ne olursa olsun daha iyi odaklanmanızı sağlar. İşte duraklamanıza ve sonbaharın etkisini azaltmaya yarayacak birkaç öneri:
- Bir fincan çay veya kahvenizle kanepeye kıvrılın.
- Kişisel bakımınızın bir parçası olarak masaj veya cilt bakımı yaptırın.
- Meditasyon yapmayı deneyin, dua edin ya da bir tür farkındalık uygulayın. Sıradan da olabilir ama önemli olan nasıl hissettiğinizi değerlendirmek ve derin nefes almak için zaman ayırın.
- TV, bilgisayarınız ve cep telefonunuzda veya tabletinizde ne kadar zaman harcadığınız dahil olmak üzere ekran başında geçirdiğiniz süreye dikkat edin.
- Alışveriş yapın; sonbahar ruhuna girmenize yardımcı olacak “sonbahar rengi” kıyafetler alın.
- Sonbaharla ilgili en güzel şey elinizde lezzetli malzemelerin bulunmasıdır. Tarçın, balkabağı ve elmadan yemekler yapın ya da sonbahar dolu lezzetler tadın.
Yazdan sonbahara yumuşak bir geçiş, önceliklerinizi belirlemeye, zamanınızı nasıl geçirmek istediğinize ve sağlıklı yeni alışkanlıklar edinmeye yarar. Sonbahar mevsimine girerken, bu geçiş zamanında ve yeni başlangıçların benimsenmesinde denge kurmaya odaklanın. Tıpkı Şemsi Tebrizi’nin dediği gibi “Bazen akışına bırakmak gerekir. Yaprakları, suyu, mevsimleri, olayları, insanları… Ve bekleyip görmek gerekir sonuçları.” Mutlu sonbaharlar!