1- Demokratik ebeveynlik

Bu tutum diğer ebeveynlik tutumları arasında en sağlıklı sonuçlar veren tutumdur. Bu tutumda aile otoriteye sahiptir, kurallar koyar. Koyduğu kuralın temelini çocuğa anlatır. Çocuğun hatalarında yanında olur ve doğru yolu göstermeye çalışır. Ödül ve caza yoktur. Çocuğa karşı duyar hakimdir. Çocuğun bir birey olduğu kabul edilmiştir. Hem kontrol devam eder, hem çocuğun özgür olması amaçlanır. Sürekli bir diyalog hakim olup, monologdan uzaktır. Araştırmalara göre bu tutumla büyüyen çocukların akademik başarı, sosyal etkileşim, özgüven seviyeleri, iletişim becerileri yüksektir.

2- Otoriter ebeveynlik

Bu tutumu sergileyen aileler çocuklarına geleneksel kuralları koyar ve koşulsuz itaat beklerler. Çocuğa karşı duyar düşüktür. Kurallara uymadıklarında çocuklara ceza uygularlar. Aile içi etkileşim ve diyalog azdır. Bu tutumla yetişen çocuklarda mutsuzluk, kendi başına karar alamama, onay bekleme, saldırganlık ve yüksek anksiyete görülmektedir. Kırsal yaşamda en çok benimsenen tutumlardan biri olup, kente göç arttıkça demokratik tutuma dönüş yaşanmıştır.

3- İzin verici ebeveynlik

Bu tutumda sınırlar yoktur ve koşulsuz özgürlük alanı sunulur. Otorite yok denecek kadar azdır. Çocuklara yüksek düzeyde ilgi gösterilir ve davranışları kontrol edilmez. Bu tutum ile yetişen çocuklarda kural tanımazlık, otorite kavramına hakimiyetsizlik, okul için sınır problemleri görülmektedir.

4- İhmalkar ebeveynlik

Bu tutumu benimseyen ebeveynler, çocuklarını ihmal ederler, onların sadece temel ihtiyaçlarını karşılamaya çalışırlar ki bazen bu bile yapılmaz , çocuğunu kendisine belli bir mesafede tutmak isterler, çocuklarına ayıracak zamanları yoktur. Onlarla ilgili durumlarla ilgilenmezler. Araştırmalar, bu tür ebeveynlerin çocuklarının saldırganlık eğilimi yüksek, akademik başarısı düşük, erkan yaşta içki ve sigara tüketimine başlayan, duygusal kontrolü zayıf bireyler olduklarını gösterir.

Yapılan çalışmalarda göstermiştir ki, aile içerisinde bir çok tutum mevcuttur. Her aile bu tutumlardan en az birini uzun süredir devam ettirmektedir. Aynı anda birden fazla tutum bir arada da görülmektedir. Uzmanlar tarafından en uygun görülen ve çağımızı temsil eden ebeveynlik stili demokratik ebeveynliktir.

Öyle bir kapasiteye sahiptir ki aslında insan, şu anda kalırken geçmişini gözden geçirir ve aynı zamanda da geleceğini inşa etmeye başlar. Bu süreçte kimi zaman keşkelere düşer, kimi zaman ise iyi ki dediklerini yaşar. Seçimler yapar. Bazen bu seçimlerinde yanılırken bazen “doğru” seçimlerinin haklı gururunu yaşar. Bu süreçte doğduğu evde başlayan ve bir birey olma yolunda ilerleyen insanın savaştığı en zorlu ve kendini en güçlü hissettiren bir duygu vardır; yetersizlik hissi.

Sizlerle birlikte bu yazımızda aslında böyle hissetmenin ne kadar doğal olduğundan ve aynı zamanda bu histen kurtulmanın belirli bazı yollarından bahsedeceğiz. Sizlerden kendinizi yetersiz hissettiğiniz ya da size yetersizmişsiniz gibi davranılan o anlara bir göz atmanızı isteyeceğiz. Çünkü her yazımızda yer verdiğimiz gibi bir şeyle başa çıkmanın ve onu atlatmanın ilk basamağı yüzleşmektir. Bu yazımızda belki de yetersiz hissettiğiniz o anlarla yüzleşeceksiniz ancak unutmayın bu his hiçbir zaman gerçek değil. Sizlere bu his birileri tarafından dayatıldı veya başarısızlık olarak adlandırdığınız tüm o önemli deneyimler sonucunda kendinize sarılmak yerine sırt çevirdiniz. Tekrar kendinize kucak açmaya hazır mısınız?

Yetersizlik hissinin kaynağı nedir?

Yetersizlik hissinin en temel kaynağı çocukluk dönemidir. Çocukluk döneminde bir çocuğun ev içerisinde veya okulda yaşadıkları ilerleyen süreçte o çocuğun bir yetişkin olduğunda yetersizlik hissini bir arkadaş gibi tanıdık görmesi oldukça yüksek bir ihtimaldir. Çocuklar küçük yaşlardan itibaren onay görmek, kabul edilmek ve takdir edilmek ister. Yaptıklarından veya ondan yapılması beklenen şeylerden onay görmeyip takdir edilmeyen bir çocuğun incinmesi ve içerisinde bir yetersizlik hissinin yavaş yavaş oluşmaya başlaması çok sık görülür.

Nasıl bir çiçek suyla beslendikçe büyür ve yeşerirse, bir çocuk da takdir edildiğinde ve ebeveynleri, arkadaşları, öğretmenleri tarafından onaylandığını hissederse içerisindeki öz değer, öz sevgi ve öz saygı üçlüsü de bir çiçek gibi büyüyüp yeşermeye başlar. Bu üçlü ne kadar susuz bırakılırsa yetersizlik hissi o kadar çok kendini göstermeye başlar. İşte bu yüzden yaşadığımız yetersizlik hissini anlayabilmek ve kaynağıyla yüzleşebilmek için içimizdeki o küçük bizle yüzleşmemiz gerekiyor. Her çocuk çok masumdur.

Hiçbir çocuk reddedilmeyi hak etmez. Ebeveynle veya büyükler çocuklara yansıttıkları tavırların o çocuklarda ilerleyen dönemlerde nasıl hisler bırakabileceğini düşünerek hareket etmelidir. Aynı zamanda tüm yetişkin bireyler yetersiz hissetmelerinde hiçbir suçunun olmadığını ve bu hissin gerçekçi olmayan geçici bir his olduğu gerçeğini kendilerine hatırlatmalıdır. İçinizde en çok sizin sevginize ve şefkatinize ihtiyacı olan o küçük size, acımasız davranmak yerine ona kucak açıp onu zamanında yapılmamış olsa bile şimdi sizin takdir edip, kabul etmeniz bu hissin size hiç tanıdık olmayan ve evinizin kapısını çalmayacak olan biri haline dönüşeceğini göreceksiniz.

Çocukluğunuzla barışın

Bu yetersizlik hissinden kurtulabilmenin, bu hissi en az hasarla aşabilmenin en etkili yolu çocukluğunuzla barışmaktır. Çocukken sesinizi çıkaramadığınız için, kardeşinizle karşılaştırıldığınız anlar için, belki de akranlarınıza göre bir şeyi beklenenden daha uzun sürede öğrendiğiniz ve uyguladığınız için size kızılan bu anlardan, anne-baba çatışmasında sizden bir taraf tutulmasını beklediğinizde bir taraf seçemediğiniz için, bazı ekonomik yeterliliklerin çevrenizde gördüğünüz arkadaşlarınıza kıyasla size verilemediği için, fiziksel özelliklerinizden dolayı akranlarınızın size zorbalık yaptığı o anlar için kendinizi artık suçlamayın.

Siz bu durumlardan ve buna benzer durumların hiçbirinden sorumlu değildiniz. Siz sevilmeyi bekleyen, takdir edilmek isteyen ve sadece bir çocuk gibi davranmak isteyen buna da sonuna kadar hakkınız olan küçük çocuklardınız. O zamanlarda bunlara maruz kalmanızın sizinle bir alakası yoktu. Size bunları hissettirenlerin sizinle bir problemi yoktu. Bu onların kendi savaşlarıydı ve siz hiçbir zaman bu savaşa dahil olmadınız. O yüzden sizler kaybedenler de değilsiniz. En büyük adım işte bu yüzden içinizdeki çocuğa kocaman bir “seni seviyorum!” diyebilmek.

Bakış açınızı değiştirin

Çok basit gibi dursa da aslında en çok etki yaratan maddelerden bir diğeri de olaylara karşı bakış açımızı değiştirmektedir. Başarısızlık ve yanlış kararlar dediğimiz her şeyin kocaman bir deneyim olduğunu ve bu yüzden bunların hiçbirinin başarısızlık veya yanlış karar olarak adlandırılamayacağını belirtmek isteriz. Hayat deneme ve yanılma yoluyla ilerler. Başarmak ya da başarmamak gibi kesin kurallar ve keskin kararlar hiçbir zaman söz konusu değildir.

En azından denedim, iyi ki denemişim, iyi ki olmamış, iyi ki o kapı kapanmış ki bu kapıdan girebilmişim gibi cümleler kurup bakış açımızı bu cümleler üzerine şekillendirmek aslında hiçbir zaman asıl konunun bir işe ya da bir kişiye yetmek ya da yetmemekle alakalı olmadığını anlamamıza yardımcı olacaktır. Keşke yerine iyi ki dediğimiz her an aslında yaşadığımız her şeyin kocaman bir artı olduğunu bize gösterecek.

Çevrenizdeki insanları düzenleyin

Hayatımızda bizi her zaman olduğumuzdan daha iyi yerlerde görmek için çabalayan ve bizi aldığımız kararlarda körü körüne olmadan pozitif bir şekilde destekleyecek insanlara ihtiyacımız vardır. Her ne kadar kendimizi sevsek ve kendimize güvensek dahi yeri geldiğinde başarılarımızı paylaşacak kişiler isteriz. İşte bu noktada bizim başarılarımızla mutlu olabilecek ve başarısız olduğumuzu düşündüğümüz anlarda aslında başarısız olmadığımızı çünkü en azından denediğimizi ve belki sadece yanıldığımızı ama yolun sonu olmadığını bize hatırlatacak insanlara ihtiyaç duyarız.

İşte bu noktada çevremizi memnuniyetsiz, mükemmeliyetçi ve negatif insanlarla doldurmak yerine bizi olduğumuzun her zaman daha iyi haline yükseltmek için yardımcı olan insanlarla kuşatmak, yetersizlik hissinden uzaklaşmamız ve bu hisle vedalaşmamız için en etkili yollardan bir diğeridir.

Bir uzmana danışın

Biz sizler için bu yetersizlik hissinden kurtulmanın tüm yollarını yazsak dahi, hatta sizler farklı farklı kaynaklardan bundan kurtulmanın yollarını arasanız dahi bazen problem sandığımızdan daha derin bir yerde bulunuyor. Bazen insan kendi yaşadığı acılara ve zorluklara farklı bir pencereden bakamıyor ve hep baktığı pencere ona resmin bütünün gösteremiyor. Bu noktada kendinizle yüzleşmeye, belki acılarınızı tekrar hatırlamaya cesaretlenmeniz ve çok uzun zamandır ihtiyacınız olan o desteği almanız gerekiyor.

Danışacağınız bir psikolojik danışman veya psikolog eşliğinde bu süreci en doğru yollarla aşabileceğinizi unutmayın. Kendinizle yüzleşme yolculuğu her zaman sancılıdır, ancak o yolculuğun sonu sizi hiç hissetmediğiniz kadar özgür kılar.

Süreç aslında ilk olarak kişinin beden algısının değişmesi ile başlar. Kişi kendini olduğundan kusurlu, çirkin, çok kilolu ya da çok zayıf görmeye başlar. Zamanının çoğunu ayna karşısında geçirir. Bu sebeple günlük hayatı sekteye uğrar, sosyal ilişkileri zayıflar. Yalnızlık hissi ile anksiyete, depresyon başlangıcı, obsesyonlar, hassasiyet, öfke patlamaları görülebilir.

Kendini olduğundan farklı algılayan kişiler, çevrenin de onları bu şekilde gördüklerini düşündükleri için özgüvenlerini kaybetmeye başlarlar. Bu algısal bozukluk onların hayatını ele geçirir. Kendilerine olan sevgileri azalır. Bireyler kilosal bir algı sorunu yaşıyorsa bu durum onlarda anoreksiya, obezite, duygusal açlık, bulimia gibi beslenme sorunlarına yol açar. Bu yaşananlarla birlikte kişilerde bağımlılıklar, kendine zarar verme davranışları ve intihar teşebbüsleri görülebilir.

Beden algısı bozukluğu yaşayan bireylerin çoğu bu bozukluğu fark etmezler. Genellikle onlar estetisyenlerin ve diyetisyenlerin yolunu tutup tek sorunun kusurlar; tek çözümün ise kusurları yok etmek olduğunu düşünerek, zihinlerini sürekli meşgul eden ve hayatlarını negatif yönde etkileyen bu durumun biteceğine inanırlar.

Oysaki kendilerinde bedensel her ne değişiklik yaparlarsa yapsınlar zihinleri susmayacaktır. Çünkü algısal bir bozuklukları olduğu için zihin tekrardan yok edilen kusurun yerine yeni bir kusur bulacaktır. Bu noktada bireyleri psikolojik desteğe başlatan onların çevresi olmaktadır. Bireyin çevresi bu durumu fark ederek bireye yol gösterici olurlar.

Özellikle son dönem moda ve güzellik algısının da beden algısı bozukluğu probleminin baş kaynaklarından biri olduğunu söylenebilir. Kadınlara ve erkeklere dayatılan bir güzellik/yakışıklılık algısı sebebi ile bireylerde algısal bozukluklar yaşanabiliyor.

Her kadın ya da erkek ideal olan vücut ve diğer estetik duruşlara ulaşmaya çalışarak, kendilerinden uzaklaşıyorlar. Bilinmelidir ki her vücut, her beden biriciktir. Kusurlar bizlere karakteristik özellikler katar. Estetik yaptırmak istiyorsak, gerçekten bunu sadece kendimiz için yapmalıyız, spora gitmek istiyorsak sadece kendi sağlımız ve aynada göreceğimiz görüntü bizi mutlu edecekse yapmalıyız. Fabrikasyon kadın/erkek ideallerden soyutlanıp, gerçek güzelliklere odaklanmalıyız.

İlginizi çekebilecek diğer içerikler

• Beyni Güçlendirmek İçin Ne Yapmalı?
• Kıyafet Seçimlerinin Psikolojik Etkileri
• Sürekli Stres Altında Olduğunuzun İşaretleri
• Fazla Ekmek Tükettiğinizin 5 Yaygın İşareti
• Makyajla Uyumamanız İçin 7 Önemli Neden

Toksik ilişki nedir?

Yaşadığımız bazı ilişkilerin hayatımızda çok fazla olumlu etkisi olur. Bunun aksine bazı ilişkiler ise bir hayli yıpratıcı ve yıkıcıdır. Kişinin psikolojik anlamda olumsuz etkilenmesine yol açabilir. Bütün bu eksilere rağmen alışkanlık düşüncesiyle bir türlü bitirilemeyen, kişiyi zehirleyen ilişkilere toksik ilişki kavramını kullanırız.

Toksik ilişki nasıl anlaşılır?

Eğer toksik bir ilişkideyseniz sürekli eleştirilerek, aşağılanarak manipüle edilirsiniz. Bu da kendinizi kusurlu hissetmenize yol açar. İlişki yaşadığınız kişinin odak noktası kendisi ve ihtiyaçlarıdır. Toksik partner zorba ve bencildir, onun için sizin duygu ve düşünceleriniz önemli değildir. Toksik bir ilişkide sürekli kendinizi bir şeyleri açıklamak zorundayken bulursunuz. Kendinizi ifade etmek elbette bir sorun teşkil etmez. Fakat bunu sürekli suçlandığınız için yapmak durumunda kalıyorsanız sorun var demektir.

Hep yanlış anlaşıldığınız ve bundan dolayı hesap vermek zorunda kaldığınız bir ilişki size benliğinizi kaybettirir. Toksik ilişkilerin en net göstergesi de partnerinizin aşırı inişli çıkışlı ruh halleridir. Ne zaman sinirli ve mutlu olacağını tahmin edememeniz ve yapmak istediğiniz şeyler için de izin almak zorunda kalmanız toksik ilişki içerisinde olduğunuzun belirtileridir. Toksik ilişkilerin bir diğer önemli belirtisi ise başarılarınızın kutlanmamasıdır, partneriniz başarınızı kutlamak yerine hevesinizi kırabilir. Bunun nedeni sizi ön planda görmek istememesidir. Böyle bir ilişki içerisindeyseniz yapmanız gereken şey bir an önce size bunları yaşatan kişiden uzak durmaktır.

Toksik ilişkiden nasıl kurtulunur?

Bu ilişkiyi sonlandırmak için dikkatli hareket etmelisiniz, karşı tarafın size psikolojik, fiziksel şiddet eğilimi varsa yardım almalısınız. Ve bu konuda yalnız olmadığınızı, birçok kişinin bu tür ilişkilerle baş etmek zorunda kaldığını unutmayın. Bu yazımda size toksik ilişkilerden adım adım nasıl kurtulmak gerektiğinden bahsetmek istiyorum.

1. Yok saymayı bırakın

Mevcut bir sorunu çözmenin ilk basamağı onu inkar etmemek ve onunla yüzleşmektir. Toksik ilişkilerde problemlerle yüzleşmek zaman alabilir. İlişkiye karşı olan duygularınızı, bağlılıklarınızı, alışkanlıklarınızı bir kenara koyup sorunların size nasıl zarar verdiğini görüp kabullenmelisiniz. Yapılan araştırmalar sonucu toksik ilişkilerdeki zorbalıklar kişilerde anksiyete, depresyon, tükenmişlik gibi sorunlara yol açıyor.

2. Duygularınızı yazın

Hisleriniz hakkında yazı yazmak size sıkıcı gelebilir, ama bu duygularınızı somutlaştırmayı ve ilişkinize dışardan bir gözmüş gibi bakmanızı sağlar. Bu da daha mantıklı düşünüp daha sağlıklı bir karar almanıza yardımcı olur.

3. Suçluluk duymayın

İlişkinizi bitirdiğinizde kafanızda bazı nedenleri sürekli düşünüp suçluluk duygusuna kapılırsınız. Sebebi her neyse kendinizi affedin. İyileşebilmenizin en önemli koşullarından biri de kendinizi affedebilmektir.

4. Kendinize zaman ayırın

Ayrılıktan sonra yapılabilecek en doğru şey dinlenmektir. Sizi zehirleyen mutsuz eden yaşam alanınızı daraltan toksik bir ilişkiden kurtuldunuz. Elbette ihtiyacınız olan şey derin bir nefes alıp yaşamınızın tadını çıkarmaktır. Kafanızı doldurup kendinizi gereksiz şeylerle meşgul etmek yerine yaşadıklarınızı hazmetmek için kendinize dinlenme fırsatını tanıyın.

5. Olumlamalar yapın

Kendinizi motive edici içsel konuşmalar yapın, Kendinize sürekli güçlü olduğunuzu hatırlatın. İyi şeyler olsun istiyorsanız örneğin hayat karşıma iyi şeyler çıkartacak deyin. Beyniniz bu olumlamayı gerçek olarak algılayacak ve ona göre harekete geçecektir.

6. Size iyi gelen insanlarla zaman geçirin

Birlikteliğiniz sona erdiğinde bir desteğe ihtiyacınız olduğunu unutmayın. Size iyi geldiğini, size gerçekten değer verdiğini düşündüğünüz insanların fikirleri ve motive edici konuşmaları sizin yararınıza olacaktır.

Toksik bir ilişkiye son vermek zaman alabilir. Tekrar kendinize gelmek, hayattan keyif almak için kendinizi zorlamayın, bunun için kendinize zaman tanıyın. Olumsuz duygularınız ne kadar yoğun olursa olsun elbet zamanla azalacaktır. Kendinizi takdir etmeyi ihmal etmeyin. Ve özellikle çok kıymetli hemcinslerim, değerli kadınlar, lütfen unutmayın biz bu dünyaya ne istediğini bilmeyen, hala büyümemiş adamları hayata, ilişkiye hazırlamak için gelmedik. Sağlıklı ve bize huzur veren bir ilişki yaşamak hepimizin hakkı.

İlginizi çekebilecek diğer içerikler

• Beyni Güçlendirmek İçin Ne Yapmalı?
• Kıyafet Seçimlerinin Psikolojik Etkileri
• Sürekli Stres Altında Olduğunuzun İşaretleri
• Fazla Ekmek Tükettiğinizin 5 Yaygın İşareti
• Makyajla Uyumamanız İçin 7 Önemli Neden

Deneye başlamadan önce John Watson Küçük Albert’e testler yapar ancak Albert bu uyarılara karşı herhangi bir korku tepkisi göstermemiştir. Bunun üzerine deney için henüz daha sekiz aylık olan Albert adındaki bir bebek seçilmiş ve bütün hayatını etkileyecek bir deneyin kobay faresi olmuştur.

Deney süreci

John Watson Küçük Albert’i boş bir odaya koyup çıktıktan sonra odaya beyaz renkli bir laboratuvar faresi salar, Albert fareden korkmaz hatta fareyi çok sever, onunla oynamaya başlar. Deney bundan sonra ileri aşamaya taşınır, Albert fareye her dokunduğunda Watson ve asistanı tarafından iki demir çubuğu birbirine vurarak rahatsız edici bir gürültü yaparlar.

Albert fareye dokunduğu anda bu sesi duyar ve ağlamaya başlar, daha sonra tekrardan fareyle oynamak için ona dokunduğunda yine aynı ses çıkar ve yeniden ağlamaya başlar. Bu deney birkaç gün daha tekrarlamaya devam eder. Watson ve asistanı Küçük Albert’e yaptığı zulmü daha ileri bir seviyeye getirip beyaz tüylü birtakım objeler ve tavşan getirir.

Bundan sonra Albert demir çubuklarla çıkarılan gürültü olmamasına rağmen her gördüğü tüylü, beyaz renkli nesnelerden korkmaya başlar. John Watson ve ekibi deneyi sonlandırmadan önce tüylü kostümler giyerek odaya girerler. Küçük Albert karşısında devasa tüylü nesneleri görünce korkuları daha fazla artar bütün yaşadıkları hafızasında asla kabuk bağlamayan bir yara izi olarak kalır.

Deney sonrası

Yapılan bu deney ile John Watson korkuların sonradan kazanıldığını kanıtlayarak bilim dünyasına büyük bir katkıda bulundu. Küçük Albert’e gelecek olursak da Albert’in annesinin maddi durumu iyi değildi ve bu yüzden çocuğunun bu deneyde kullanılmasına izin vermiştir. Daha sonraları ortaya çıkan bilgilere göre annenin psikologların Albert’e yaptıkları işkenceden haberinin olmadığını ve öğrenince de çocuğunu da alarak ortadan kaybolduğu öğrenildi. Watson ve ekibi bir deney uğruna sekiz aylık bir bebeğe yaptıkları işkence sonunda oluşan koşullandırmayla Küçük Albert’i baş başa bırakarak yollarına devam ettiler.

Küçük Albert’in ölümü

Küçük Albert’e ne olduğu, nasıl bir hayat sürdüğü bir gizem olarak kaldı. Daha sonraları Psikolog Hall P. Beck tarafından küçük Albert’in kimliği bulundu. Gerçek adı Douglas Merritte olan küçük çocuğun sonu mutlu sonla bitmedi. Douglas 10 Mayıs 1925’de henüz altı yaşında iken hidrosefaliden (beyinde su toplanması) hayata veda etti.

2014 yılında Beck ve Fridlund’un bulgularına göre Douglas ile aynı yılda doğan ve aynı yerde bulunan William Barger adlı çocuğun gerçek küçük Albert olduğu ortaya atıldı. Gerçek Albert’in kim olduğu konusunda şüpheler devam etse de yaşananların etkileri bir travma olarak küçük Albert’in hayatında ölümüne denk kaldı. Küçük Albert deneyi ile bilim dünyasında gelişme kaydedilse de bilim dünyasının en korkunç ve utanç dolu deneylerinden biri olarak tarihin karanlık sayfalarına adını yazdırmıştır.

İlginizi çekebilecek diğer içerikler

• Beyni Güçlendirmek İçin Ne Yapmalı?
• Kıyafet Seçimlerinin Psikolojik Etkileri
• Sürekli Stres Altında Olduğunuzun İşaretleri
• Fazla Ekmek Tükettiğinizin 5 Yaygın İşareti
• Makyajla Uyumamanız İçin 7 Önemli Neden

Örneğin depresif hissedilen durumlarda koyu renkler, salaş kıyafetler ve düz tabanlı ayakkabılar tercih edilmektedir. Kişiler depresyonda olduklarında kıyafetlerine önem vermek istemezler. Bu sebeple daha sade ve gösterişsiz kıyafetleri tercih ederler. Durum tam tersi olduğunda ve kişi kendini mutlu hissettiğinde ise, kıyafetlerine ekstra özen gösterir, takıp takıştırır ve renkli kıyafetler tercih eder. Bir diğer örnek ise, kişiler özgüvensiz hissettikleri zamanlarda genellikle kendilerine yakıştırmadıkları veya giymek zorunda olduğu kıyafetler içerisinde olduklarıdır. Yani, kendisine yakıştırdığı kıyafet içinde kişi çok daha özgüvenli olabilir.

Araştırmalara göre ceket, kumaş pantolon, gömlek gibi resmi kıyafetler giymek kendinizi daha otoriter ve güvende hissetmenizi sağlar. Yine aynı araştırma üniformanın da insan psikolojisi üzerinde güven verici olduğunu göstermiştir. Üniforma kişiyi belirli bir kalıba sokar. Örneğin beyaz önlük giyen doktorlara hastaların daha fazla güven beslemesi araştırmanın kanıtlanmış verilerindendir. Çünkü beyaz önlük giyen doktorlar daha dikkatli ve odaklanmış olurlar.

Bu durum çocuklar için de geçerlidir. Okullarda üniforma giyilmesi eğitime değer ve saygı katarak daha resmi ve disiplinli bir öğrenme ortamı sağlar. T-shirt, kot pantolon, hırka gibi gündelik kıyafetler giymek sizi daha arkadaş canlısı ve yaratıcı yapabilir. Ekip çalışmalarında, yeni projelerde ve önemli kararların alınacağı günlerde bu tarz kıyafetler tercih edilebilir. Kıyafetler; biriyle ilk tanışıldığında analiz edilen ve incelenen en önemli şeydir.

Ütüsüz bir kıyafet giyildiğinde insan özensiz olarak değerlendirebilirken özenli ve ütülü kıyafetler giyildiğinde görüşülen insan kendisine değer verildiğini hissedebilmektedir. İş görüşmesine giderken maskülen giyinen kadınların, o işe kabul edilme ihtimallerinin daha yüksek olduğu kanıtlanmıştır. Bir başka araştırmada ise spor kıyafetleri tercih etmek insanları daha fazla hareket etmeye ve sağlıklı seçimler yapmaya motive edebildiği gözlemlenmiştir. Spor kıyafetler içinde otomatik olarak sağlıklı bir yaşam zihniyetine girmiş oluruz.

Psikoloji söz konusu olduğunda insan ruhuna dair tüm konuları ele alabiliriz. Giyim de psikolojiyle oldukça ilgilidir. Aynı zamanda insan, biyopsikososyal bir varlıktır ve giyinmenin gerek biyolojik yapımızla gerek ruhsal durumumuzla gerekse de sosyal varlığımızla ilişkisi bulunur. Giyim bir iletişim aracıdır ve bu aracı doğru kullanmayı öğrenirsek istediğimiz alanlarda ondan faydalanabiliriz.

İlginizi çekebilecek diğer içerikler

• Sürekli Stres Altında Olduğunuzun İşaretleri
• Fazla Ekmek Tükettiğinizin 5 Yaygın İşareti
• Kuru ve Çatlak Dudakları İyileştirmenin Yolları
• Cilt Sorunlarınıza İlaç Gibi Gelecek 8 Çözüm Önerisi
• Makyajla Uyumamanız İçin 7 Önemli Neden

İlk olarak, kişiye yaklaşarak oturmasını veya sessiz bir yer bulmasına yardımcı olmanız önerilir. Panik atak geçiren kişilerin utanma iç güdüsü göstererek farklı tepkiler verdiğini unutmamak gerekir. Bu yüzden önce yardımınıza ihtiyaç duyup duymadıklarını sormak iyi olacaktır. O zaman yapabileceğiniz üç güçlü adımı uygulamaya başlamalısınız.

1. Nefese odaklanın

Panik atak geçiren birey çok hızlı nefes alıp vermeye başlayacak ve kalp atışını hızlandıracaktır hatta kalp krizi geçireceğini dahi düşünebilirler. Bu durum sebebi ile kişiye derin ve yavaş nefes almayı teşvik etmeye çalışın: 4 saniye boyunca nefes almayı ve 4 saniye içerisinde yavaşça vermeyi önerin. Daha iyisi ise onlar için bu durumu modelleyin, böylece düşünmek zorunda kalmak yerine sizi izleyerek takip edebilirler.

2. Onlara soğuk su getirin

Soğuk su, sakinleştirici olan parasempatik sinir sistemimizi tetiklediği için faydalı olan bir durum yaratır. Bu sistem, bir acil durum çağrısı içerisindeyken vücudun işlevini yüksek bir uyarı modundan dinlendirici bir moda geçirmektedir. Böylelikle nefes egzersizi ile birlikte yüze veya bileklere uygulanan soğuk su panik atak geçiren kişinin sakinleşmesine destekleyici olacaktır.

3. Dikkatlerini dağıtın

Panik atak geçiren kişilerde bu duruma odaklanma, kalbinin atışını dinleme ve kaygının geçmeyecek düzeyde oluşunu düşünerek kriz anının bitmeyeceği algısı ile atakların uzun geçmesine sebep olabilirler. Beynimiz aynı anda birden fazla şeye odaklanamadığından, dikkatin dağıtılması panik içerisinde olan kişi için oldukça faydalı olacaktır.

Bir yanıt beklemeden akıllarını panikten uzaklaştırmak için onlarla sohbet etmelisiniz. Kişiden neler olduğunu açıklamasını isteyin. Bu, dikkatlerini güvensiz hislerden uzaklaştırmaya yardımcı olacaktır. Örneğin, şunu sorabilirsiniz: “Nefes alabilmeniz için neden bu banka geçmiyoruz? Elimi kolunuza koysam ve birlikte nefes alsak olur mu?” şeklinde sorular ile kendilerini panik anından uzaklaştırabilirsiniz.

İlginizi çekebilecek diğer içerikler

• Kıyafetlere Uygun Sütyen Seçimi Nasıl Olmalı?
• Farkında Olmadan Zarar Veren 9 Güzellik Ürünü
• Kuru ve Çatlak Dudakları İyileştirmenin Yolları
• Cilt Sorunlarınıza İlaç Gibi Gelecek 8 Çözüm Önerisi
• Makyajla Uyumamanız İçin 7 Önemli Neden

1. Her zaman hareket halinde olmak zorunda değilsin.

Hayatın temposu bazen üstüne üstüne koşuyor ve sen ondan kaçacak kadar hızlı koşamıyormuşsun gibi hissettirebiliyor. Ancak bir yarışta değilsin. Kendini bir yarışın içerisinde görmek istiyorsan da o sahada bulunan tek kişi sensin. Zaman geçiyor evet ancak zaman geçerken bazen oturup dinlenmek bir süre kendinle baş başa kalıp zihnini ve ruhunun dinlenmesine izin vermek hem yaşayacağın anların hem de başaracağın şeylerin kalitesini arttırmana sebep olur. Senin de dinlenmeye hakkın olduğunu, her zaman hareket halinde olmak zorunda olmadığını lütfen unutma ve bu yüzden kendine acımasızca davranma.

2. Sandığından daha fazla kontrol sahibisin.

Kaybolmuşluk hissi bazen bizlere neleri başarabilecek ve neleri aşabilecek güçte oluğumuzu da unutturmaya sebep olacak güçte olabiliyor ve kişi kendi potansiyeli hakkında olumsuzluklara kapıldıkça bir bataklıkta gibi hareket etmeye çalıştıkça daha da dibe batmaya başlıyor. Bu yüzden kaybolmuş hissettiğin anda kendine hatırlatman gereken en önemli şeylerden biri kontrolün sende olmadığını hayatının ellerinden kayıp gittiğini hissedebilirsin ancak bu hisler seni yanıltan hisler. Çünkü sen düşündüğünden çok daha fazla kontrole sahipsin.

3. Kaybolmadın, bu sadece geçici bir his.

Duygularımızın hepsi belirli süreçleri kapsar. Kimi biraz daha uzun sürerken kimisi çok anlık gelişebilir. Ancak ne kadar uzun ya da ne kadar kısa olursa olsun sonuçta hepsi geçicidir. Bir kalıcılığa sahip değildir. Kendine bunu hatırlattığında aslında gerçekten kaybolmadığını da fark edeceksin. Sadece bir şeyler senin için zor ilerliyor ve sen bunların üstesinden gelirken zorlanıyorsun ve daha fazla savaşmak yerine köşeye geçip biraz dinlenmeye ihtiyaç duyman çok normal. Bu gerçek bir kaybolmuşluk değil. Bu sadece geçici bir his. İçinden çıkacaksın ve bu süreçte kendine dinlenme hakkı tanırsan içinden çıktığında çok daha güçlü bir sen ile karşılaşacaksın.

4. Yardım istemekten çekinme.

Hayatta her şeyi tek başımıza aşamayız. Bazen içgörümüz kendini devre dışa bırakır ve olaylara farkındalık sahibi olmadan sadece negatif duygulara saplanmış biçimde bakarız. Ancak çevremizde güvendiğimiz ve desteğini hissettiğimiz insanlarla duygularımızı paylaşmak sandığın kadar kötü olmayabilir. Eğer çevren tarafından yargılanacağını veya anlaşılamayacağını da düşünüyorsan profesyonel bir destek almak çok daha iyi gelecektir. Bir psikolojik danışman veya psikologla birlikte bu süreci çok daha kolay ve daha az hasar almış şekilde atlatabilirsin. Yardım almak seni güçsüz kılmaz tam tersine yardım istemek kendine verdiğin değerin büyük bir kanıtıdır.

İlginizi çekebilecek diğer içerikler

• Kıyafetlere Uygun Sütyen Seçimi Nasıl Olmalı?
• Farkında Olmadan Zarar Veren 9 Güzellik Ürünü
• Kuru ve Çatlak Dudakları İyileştirmenin Yolları
• Cilt Sorunlarınıza İlaç Gibi Gelecek 8 Çözüm Önerisi
• Makyajla Uyumamanız İçin 7 Önemli Neden

Yalnızlık her zaman yanında birilerinin olmamasını anlatan bir kavram değildir, yalnızlık kendini bir yere ya da çevrende bulunan hiç kimseye ait hissetmemek, anlaşılamadığını düşünmek, önemsenmediğini hissetmeyi de anlatır. Ve belki de en şiddetli korkulardan biridir kalabalık içinde yalnız hissetmek. Derinine inildiğinde büyük tramvaları bulabileceğimiz bir korkudur. Yalnızlık korkusunu fark etmek ise insana içinden çıkması daha zor bir duruma sokar. Farkındalık bir olayın çözümü için çok büyük bir adımken, farkında olunmasına rağmen onu düzeltememek daha büyük bir sancıya neden olabiliyor. Gelin birlikte yalnızlık korkusunun biraz daha derinlerine doğru bir yolculuk yapalım.

Yalnızlık korkusu nedir?

Yalnızlık korkusunun literatürde geçen farklı isimleri bulunmaktadır. Bunlar; otofobi, eremofobi, izolofobi ya da monofobi olarak farklı şekillerde adlandırılabilir. Kişinin tek başına hissetmesinden korkmasını ele alan bir kavramdır. Bu gerçekten somut bir yalnızlıktan korkmak da olabilirken, kendini mental ve ruhsal olarak da yalnız hissetmekten korkması da olabilir. Yalnızlık korkusu aynı zamanda anksiyetik bir durumu da temsil etmektedir. Ve bu korkunun şiddetli bir biçimde ilerlemesi sonucunda ya da uzun dönemler boyunca kişide nüksetmesiyle beraber bireylerde, panik atak, depresyon gibi psikolojik ve fiziksel sorunların ortaya çıkmasına da sebep olabilmektedir.

Yalnızlık korkusunun bireylere etkisi nedir?

Az önce bahsettiğimiz gibi bireylerde yalnızlık korkusuyla beraber kendini gösteren bazı psikolojik ve fiziksel sorunlar ortaya çıkmaktadır. Ancak etkileri sadece bununla sınırlı kalmayıp bireylerin sosyal hayatlarında yaşadıkları ve kurdukları ilişkileri de bu korkunun yönettiği yapılan araştırılmalar tarafından görülmüştür. Yalnızlık korkusuna sahip olan bireylerin kurdukları ilişkilerde standartlarını oldukça düşürdükleri görülmüştür.

Bununla beraber yalnızlık korkusundan dolayı fevri ve korkunun baskısıyla çok düşünmeden hareket ettikleri için kötü ilişkiler kurma olasılıklarının da daha fazla olduğunu yine araştırmalar önümüze sermiştir. Bunlara ek olarak, bu bireyler terk edilmekten ve romantik ilişkilerinden ayrılıp yalnız kalmaktan korktukları için de ilişkide hak ettiklerinden daha azına razı oldukları, ilişkinin bitmesi korkusuyla beraber ne kadar mutsuz da olsalar kendilerini tek taraflı bir çaba içine hapsettikleri görülmüştür.

Bazı yalnızlık korkusuna sahip bireylerde ise, yalnız kalmamak için sosyal çevresinde kendilerini neredeyse feda ettikleri ve her yükü sırtladıkları görülür. Belki de böyle yaparak kendilerine insanların hayatlarında bir yerde olma garantisini almış olduklarını düşündüklerini de söyleyebiliriz. Kişinin yalnız hissetmemek adına verdiği bu yoğun ve yorucu çabalar sonucunda ise aslında kendini çok fazla bu korkuyla baş başa bıraktığı için yalnız olmasa bile bir noktadan sonra kuruntular geliştirmeye ve olmayan negatif durumlara kendini inandırarak içinden çıkamayacağı bir paradoks geliştirebildiği de görülmüştür.

Bazı yalnızlık korkusuna sahip bireyler ise romantik bir ilişkiye kendilerini hazır hissetmeseler bile kendilerini duygusal anlamda yalnız hissetmemek için herkesle belki de “flörtöz” olarak adlandırabileceğimiz bir konuşma içerisine girerek kendilerini bu kötü hissiyattan uzaklaştırmaya çalışırken çevrede bulunan insanların negatif eleştirilerini aldığı zaman ise bu sefer de insanların onun hakkında kötü düşündüklerini fark etmesi üzerine kendini acımasız bir biçimde eleştirerek kendi kendini yalnızlaştırıp, korkusunun içine hapsederek bir depresyon sürecine giriş yaptığını görebiliriz.

Yalnızlık korkusu nasıl yenilir?

Korkularımız bize hayatlarımızın büyük bir kısmında eşlik ettiği için korkularımızdan kurtulmak çok kolay bir süreç olmayacaktır. Yıllar içinde zihnimize kabul ettirdiğimiz bir korkunun yenilmesi 1-2 haftamızı almayacağında hemfikir olabiliriz. Ancak bu yazıyı okuyorsanız hayatımızdaki aşmak istediğimiz tüm durumlarda ihtiyacımız olan bir özelliğe ulaşmışsınız demektir: Farkındalık. Halıyı kaldırdınız ve orada bulunan toz birikintisinin farkına vardınız. Artık halıyı geri kapatamazsınız çünkü bu sizin için daha kötü bir ruh haline sebep olacaktır. Tozu fark ettikten sonra o tozu oradan silebilmek için bir malzemeye ihtiyacınız vardır. Bizim de bu malzemeyi bulabilmek için kendimize “hangi yöntemle yenebilirim, bu korkumdan kurtulabilmek kullanabileceğin en doğru yöntem hangisi?” sorusunu sormak olacaktır. Bu noktada da sizlere belirli bazı yöntemleri önererek işinizi biraz da olsa kolaylaştırmak istiyoruz.

• Yalnızlığı kabul etmek

Önceki yazılarımızdan olan “bilinçli farkındalık” yazımızda özgür ve iyi hissedebilmenin en etkili yolun kabul etmek olduğundan bahsetmiştik. Korkularımızı kabul etmek o korkuyu aşabilmek için yardımcı olabilecek çok büyük bir adımdır. Kabul ettiğiniz takdirde kendinizle vakit geçirmeye ve başkalarıyla gerçekleştirdiğiniz her şeyi tek başınıza deneyimlediğinizde bunun sandığınız kadar korkutucu olmadığını göreceksiniz. Minik adımlarla başlamak her zaman kesin bir çözüm için doğru bir yoldur.

• Mutsuz ilişkileri idare etmeyi bırakın

Sizi yoran, karşınızdakinden bir şey almadığınız sadece ilişkinin devam etmesi için kendinizden verdiğiniz sizi yoran ve daha da bağımlılık geliştirmenize neden olan tüm ilişkilerinizden özgürleşin. Öz sevginizi ve öz saygınızı merkeze alıp. Kendime iyi gelen ilişkiler kurmalıyım ki ben de başkalarına iyi gelebileyim demelisiniz.

• Yardıma ihtiyacı olan ulaşabildiğiniz insanlara ve canlılara yardımda bulunmak

Yalnızlık korkusunda aslında kişi kendiyle baş başa kalmaya korkar ve bunun ana sebebi kendisiyle kurduğu iletişimde yaşadığı bir problemden kaynaklanır. Başkalarına yardımda bulunmak, yani aslında sadece “ben” değil “biz” diyebilmek kendinizle olan iletişiminizde gözle görülecek bir düzelme yarattığından dolayı yalnızlık korkusu merkezinizde yer almamaya başlayacak.

• Profesyonel bir destek almak

Yalnızlık korkusunun sebebi derinlerde özellikle çocukluk döneminde yatıyor olabilir bu yüzden bazen bizlerin bunlarla yüzleşmeye hazır olmayan tarafımız problemin çıktığı noktayı bilinçsiz bir biçimde görmezden geliyor olabilir. Bir psikolojik danışmana ya da psikoloğa başvurarak profesyonel bir yardım almak sırtınızdaki yüklerin de hafiflemesine ve daha kalıcı bir şekilde korkunuzu yenebilmenize yardımcı olacaktır.

İlginizi çekebilecek diğer içerikler

• Kadınların Endişelenmesine Neden Olan 10 Vücut Özelliği
• Yüzünüzün Sağlığınız Hakkında Söyleyebileceği 12 Şey
• Kuru ve Çatlak Dudakları İyileştirmenin Yolları
• Cilt Sorunlarınıza İlaç Gibi Gelecek 8 Çözüm Önerisi
• Makyajla Uyumamanız İçin 7 Önemli Neden

Depresyon ve kaygı bozukluğunda rol oynar

Depresyon ve anksiyete hissedilen zaman aralıklarında kişinin kişisel bakım ve makyaja yönelmesi beyne olumlu mesajlar vererek kaygı seviyesini azaltır ve oksitosin hormonunu artırır. Araştırmalara göre makyajın öz tedavi olarak görülebildiği ortaya çıkmıştır. Ayrıca kişinin makyaj ve kişisel bakıma ayırdığı süre zarfında kendi sorunlarından uzaklaşmış ve bu sayede zihinsel bir rahatlama yakaladığı bilinmektedir.

Kamuflaj etkisi görür

Genellikle özgüven problemi yaşayan kadınlar abartılı kıyafetlerle birlikte makyajı da bir kamuflaj olarak görürler. Makyajın onları daha az fark edilir kıldığına inanırlar. Bu sebeple kendisiyle barışık olmayan bir kadın makyaja başvurabilir. Böylece kendisini farklı göstermek ve kusurlarını örtmek için iyi bir araç bulmuş olur.

Sosyal ortamlarda özgüven kazandırır

Makyaj yapmak aynı zamanda kadını güçlü ve başarılı hissettirir. Yapılan araştırmalar makyajın, bir kadının çekiciliğini değiştirmekten daha fazlasını yaptığını, aynı zamanda yeni ilişkiler kurma yeteneğinde de rol oynadığını gösteriyor. Makyaj yapan kadınların daha güçlü olduğu algısı, kadınların başarılı kariyerlere sahip olmalarına yardımcı olmak için makyajın neden önemli olduğu konusunda rol oynamaktadır. Yapılan bir sosyal deneyde birbirine benzer makyaj yapan kadınların arkadaşlık kurmak için birbirlerini seçtiğini ve kendilerini benzer makyajlı kadınlara daha yakın hissettiği ortaya çıkmıştır. Öte yandan erkeklerle yapılan bir araştırmada ise makyaj derecelerinin erkeklerin ilk izlenim görüşlerini etkilediği bulunmuştur. Hafif makyaj tercih eden kadınlar daha masum ve güvenilir görünürken, koyu tonlarda makyaj yapan kadınlar daha kolay ilişki arayışında olduğu izlenimini vermiştir.

Makyaj kadınlar için zorunlu olmamakla birlikte, tercih eden ve etmeyen iki tarafı da etiketlememelidir. Kendini iyi hissetmek isteyen bir kadının makyaj yapabildiği gibi, kendini iyi hissetmek isteyen bir kadın makyaj yapmamayı tercih edebilir. Makyaj yapmak, içinde olumlu ve olumsuz olarak psikolojik nedenler barındırıyor. En önemlisi kendin olmak, kendini olduğun gibi kabul etmek ve güzellik beklentisinin aksine içten geldiği için makyaj yapmaktır.

İlginizi çekebilecek diğer içerikler

• Kadınların Endişelenmesine Neden Olan 10 Vücut Özelliği
• Yüzünüzün Sağlığınız Hakkında Söyleyebileceği 12 Şey
• Kuru ve Çatlak Dudakları İyileştirmenin Yolları
• Cilt Sorunlarınıza İlaç Gibi Gelecek 8 Çözüm Önerisi
• Makyajla Uyumamanız İçin 7 Önemli Neden